Năm 1954, sau khi Pháp thua trận tại Điện Biên Phủ, hiệp định Geneve về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình tại Đông Dương được ký kết với sự tham dự của các nước Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Campuchia ( vương quốc Lào, vương quốc Campuchia ủy nhiệm cho Pháp, lực lượng Pathet Lào và Khmer Issarak ủy nhiệm cho Việt Nam Dân chủ Cộng hòa). Ngoài ra còn phái đoàn của Quốc gia Việt Nam nhưng không được tham gia đàm phán tại hội nghị, việc đàm phán do phái đoàn Pháp thực hiện.
Hiệp định Geneve được ký kết với 13 điểm, trong đó có việc sử dụng vĩ tuyến 17 làm ranh giới quân sự tạm thời, quân đội Việt Minh sẽ tập kết ra Bắc, quân đội Pháp sẽ tập kết vào Nam và sau 2 năm sẽ tiến hành tổng tuyển cử nhằm thồng nhất đất nước. Với việc chủ nghĩa cộng sản đang dần lan rộng ra khắp châu Á và sự ra đời của thuyết domino, Mỹ bằng mọi giá phải biến miền Nam thành một tiền đồn chống cộng. Tuy nhiên, dưới nhãn quan của họ, việc tiến hành tổng tuyển cử đồng nghĩa với thắng lợi của Việt Minh.
Để điều này không diễn ra, Tổng thống Eisenhower đã tính đến kế hoạch di của người miền Bắc vào Nam. Mỹ đã thực hiện tuyên truyền, xuyên tạc chính sách của Đảng Lao động Việt Nam và nhà nước VNDCCH như bỏ tù những người từng theo Pháp . Mặt khác, Mỹ lợi dụng những sai lầm của cải cách ruộng đất, tuyên truyền gây hoang mang, sợ sệt và mất niềm tin vào Đảng và Nhà nước. Họ sử dụng triệt để các địa chủ bị đấu tố trong cải cách ruộng đất để dọa dẫm rằng ở lại miền Bắc, những người hợp tác sẽ bị đối phương trả thù.
Mỹ còn sử dụng quân bài tôn giáo, tuyên truyền rằng cộng sản là vô thần, Việt Minh sẽ cho bắt giết những người Công giáo,tuyên truyền rằng Đức Mẹ và Chúa Giêsu đã vào Nam. Ngoài ra, do sự vận động của các linh mục điển hình là Thaddaeus Lê Hữu Từ ( người đã từng được chủ tịch Hồ Chí Minh vận động đi theo cách mạng), các giáo dân đã tham gia tổ chức chống Cộng, hỗ trợ quân Pháp trong việc quay lại xâm chiếm miền Bắc thời kỳ 1946-1954.
Mỹ còn sử dụng chiêu bài kinh tế để khuyến khích người dân vào Nam như tuyên truyền về việc tặng ruộng đất, trâu, điều kiện sống ổn định hơn ngoài Bắc. Tiếp theo, đối tượng mà Mỹ nhắm đến là binh lính Quốc gia Việt Nam và gia đình của họ, thanh niên và tầng lớp trí thức. Để thực hiện việc này, Mỹ cho đóng cửa ngân hàng Đông Dương, buộc những người gửi tiền phải vào Sài Gòn để lĩnh tiền. Tiếp đến, Mỹ tiến hành phát lương thực cho những người tị nạn lên tàu vào Nam, hứa hẹn rằng nếu những người này rủ thêm được người sẽ thưởng tiền.
Trong khoảng thời gian từ tháng 8 năm 1954 đến tháng 10 năm 1955, trên 1 triệu người đã di cư vào Nam trong đó có gần 800000 tín đồ Công giáo, chiếm hơn 2/3 số dân Công giáo ở miền Bắc. Chính quyền Ngô Đình Diệm từng bước tái định cư cho di dân và tạo ra những hệ quả sau:
1. Cuộc di cư vào Nam đã giúp chính quyền VNCH tuyển chọn được những người thù ghét chủ nghĩa cộng sản, qua đó lập ra một tiền đồn chống cộng với hạt nhân là các giáo dân miền Bắc đã từng sát cánh bên quân Pháp chống lại Việt Minh ( chủ yếu là dân 2 giáo xứ Bùi Chu- Phát Diệm ). Chính quyền Ngô Đình Diệm đã cho thiết lập những khu tái định cư ở các vị trí trọng yếu quanh Sài Gòn và chính sách này đã chứng minh hiệu quả sau này.
2. Sau cuộc di dân, miền Nam phải đón thêm gần 1 triệu người- điều đã gây áp lực lớn lên nền kinh tế hậu thuộc địa. Chính quyền Ngô Đình Diệm đã phải đau đầu giải quyết vấn đề về tái định cư và sản xuất lương thực cho những người tị nạn.
3. Cuộc di cư này đã quét sạch các mạng lưới gián điệp, phản động và những kẻ bất mãn với chính quyền Việt Minh ra khỏi miền Bắc. Chính sách của Mỹ vô hình chung đã giúp chính quyền non trẻ của chúng ta giải quyết được vấn đề về mật thám cũng như thành phần bất mãn với chế độ, góp phần đưa việc quản lý và ổn định các thành phần dân cư ở miền Bắc dễ dàng hơn, tạo điều kiện để dồn mọi nguồn lực chi viện vào Nam sau này.
4. Chính quyền Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đã đưa các nhà tình báo trà trộn vào những người di dân để có thể dễ dàng xâm nhập vào Nam. Trong khoảng thời gian 300 ngày, với phương châm đưa được càng nhiều người vào Nam càng tốt, CIA và quân đội Sài Gòn đã xem nhẹ phần thẩm vấn, kiểm tra lý lịch vì vậy chính quyền VNDCCH đã gửi vào Nam những điệp viên có trình độ cao, nghiệp vụ cứng và vỏ bọc tốt. Qua cuộc di dân này, ta đã cài cắm được vào hàng ngũ địch những nhà tính báo xứng đáng được ghi danh vào lịch sử thế giới.
Nguồn: Group tìm hiểu về chiến tranh Việt Nam
Vô vàn kiến thức